Ամերիկացի փորձագետները կօգնեն Հայաստանին թմրաշրջանառության դեմ պայքարում

Հայաստանի քննչական կոմիտեի նախագահ Արթուր Պողոսյանը երեքշաբթի՝ 2026 թվականի նոյեմբերի 3-ին, հայտնել է թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի գծով ամերիկացի մասնագետների հանրապետություն սպասվող այցի մասին։ Օտարերկրյա մասնագետները կժամանեն հայ իրավապահ մարմիններին խորհրդատվական և գործնական օգնություն ցուցաբերելու համար, որն ուղղված է հանցավոր խմբավորումների և մաքսանենգության միջազգային ուղիների դեմ պայքարում ազգային ներուժի ամրապնդմանը։

Այս հայտարարությունը հնչել է Ազգային ժողովի պատերում՝ խորհրդարանական մշտական հանձնաժողովների նախնական համատեղ լսումների ժամանակ, որոնք նվիրված էին երկրի 2027 թվականի պետական բյուջեի նախագծի քննարկմանը։ Պողոսյանի ելույթի առիթ են դարձել պատգամավոր Դավիթ Կազինյանի հարցերը, որը լուրջ մտահոգություն է հայտնել սինթետիկ պատրաստուկների լայն տարածման, դրանց հանցավոր իրացման սխեմաների, ինչպես նաև հրազենի ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ։ Պատգամավորը քննչական մարմնի ղեկավարությունից պահանջել է պարզաբանումներ մաքսանենգության խոշոր լոգիստիկ շղթաների վերացման ուղղությամբ ձեռնարկվող քայլերի վերաբերյալ։

Պետական սահմանին կալանման առաջնահերթություն

Քննչական կոմիտեի ղեկավարը պատգամավորներին տեղեկացրել է, որ փորձագիտական աջակցության տրամադրման վերաբերյալ վերջնական պայմանավորվածությունները ձեռք են բերվել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ կատարած իր վերջին աշխատանքային այցի ընթացքում։ Բնութագրելով իր գերատեսչության հիմնական ռազմավարությունը՝ Պողոսյանը շեշտը դրել է այն բանի վրա, որ մաքսային հսկողության կետերում մատակարարումների կանխումը պետք է դառնա անվերապահ օպերատիվ առաջնահերթություն՝ ներքին շրջանառության մեջ արդեն մուտք գործած մանրածախ խմբաքանակների հետագա հետախուզման համեմատ։

«Խնդիրը կայանում է նրանում, որ թմրամիջոցները կալանվեն մաքսանենգության փուլում, որպեսզի դրանք չհասնեն Հայաստանի Հանրապետություն և չմասնատվեն ավելի փոքր խմբաքանակների։ Դրանք հետագայում հայտնաբերելը զգալիորեն ավելի բարդ է դառնում։ Այլ կերպ ասած՝ խնդիրը սկզբնական փուլում դա կանխելն է», - հայտարարել է Արթուր Պողոսյանը։

Սահմանին իրականացվող օպերատիվ միջոցառումներից բացի, գերատեսչության ղեկավարը մանրամասն պարզաբանել է նախաքննության մարմինների դիրքորոշումը հանցավոր ցանցերի ձերբակալված մասնակիցների նկատմամբ խափանման միջոցների կիրառման վերաբերյալ։ Պողոսյանի խոսքով՝ քննիչները կանոնավոր կերպով դատարաններ են ուղարկում արգելված նյութերի իրացման կամ իրացմանը միջնորդելու հետ կապված բոլոր քրեական գործերով կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդություններ։ Այս կանոնից բացառություններ թույլատրվում են միայն այն կասկածյալների համար, որոնք ակտիվորեն համագործակցում են քննության հետ, մերկացնում են վերին մակարդակի մատակարարման ուղիների կազմակերպիչներին և ապացույցներ են տրամադրում հանցավոր համայնքի գործունեության վերաբերյալ։

Տեխնիկական առաքելության խնդիրները և արձանագրությունների վերանայում

Հնչեցված համագործակցության ծրագիրը հիմնված է 2026 թվականի հոկտեմբերի վերջին ԱՄՆ կատարած այցի ընթացքում Պողոսյանի ձեռք բերած պայմանավորվածությունների վրա։ Այդ ուղևորության շրջանակներում Հայաստանի ՔԿ նախագահը մասնակցել է Ոստիկանապետերի միջազգային ասոցիացիայի (IACP) համաժողովին, ինչպես նաև մի շարք աշխատանքային հանդիպումներ է անցկացրել թմրամիջոցների վերահսկողության և իրավակարգի ապահովման ոլորտի ամերիկյան կառույցների ներկայացուցիչների հետ։

Նախանշված ժամանակացույցի համաձայն՝ առաջիկա շաբաթների ընթացքում ամերիկացի մասնագետները Երևանում մի շարք տեխնիկական աշխատանքային հանդիպումներ կանցկացնեն հայ քննիչների և անվտանգության սահմանապահ ծառայությունների աշխատակիցների հետ։ Համատեղ աշխատանքի հիմնական խնդիրները կլինեն արգելված բեռների հայտնաբերման գործող արձանագրությունների կատարելագործումը, ինտերնետ-հարթակների միջոցով թմրամիջոցների տարածման ուղիների չեզոքացումը և ավելի արդյունավետ միջգերատեսչական համակարգման հաստատումը։